Μια ματιά στη Δ' Τάξη
Στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης του Σχολείου “H πρόληψη και η αντιμετώπιση της σχολικής βίας μέσα από τη φιλαναγνωσία” και με αφορμή την 6η Μαρτίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του Σχολικού Εκφοβισμού, η Δ΄ τάξη επεξεργάστηκε το βιβλίο «Ο Ορφέας και οι νταήδες με τα κίτρινα ποδήλατα», Μερκούριος Αυτζής, Εκδόσεις Ψυχογιός.
Πρόκειται για ένα βιβλίο όπου οι “νταήδες”, μία παρέα αγοριών με χαρακτηριστικό γνώρισμα τα κίτρινα ποδήλατα, θεωρούν τα “πειράγματα” στον Ορφέα ως αστεία και αθώα (τον κοροϊδεύουν, τον σπρώχνουν, τον απειλούν, του τρώνε το κολατσιό, του παίρνουν το χαρτζιλίκι), αλλά μετά από συνεχείς επαναλήψεις και κλιμακωτές διαβαθμίσεις κατέστησαν τη σχολική ζωή του ήρωα έναν αγώνα για την επιβίωση. Ο πρωταγωνιστής μας – θύμα σχολικού εκφοβισμού- κλείνεται στον εαυτό του και δε μιλάει σε κανέναν ούτε καν στη μητέρα του. Μέσα από πολλές σκέψεις και συναισθηματικές εναλλαγές ο πρωταγωνιστής μας αποφασίζει τελικά να αντιμετωπίσει τους “νταήδες” – θύτες. Άραγε τα καταφέρνει; Τι χρειάζεται το μπλοκ ζωγραφικής του; Και τι σχέση μπορεί να έχουν ένα μυρμήγκι κι ένας ελέφαντας;
Οι δράσεις ευαισθητοποίησης που υλοποιήθηκαν είχαν στόχο οι μαθητές/τριες να κατανοήσουν τι είναι το πείραγμα, πότε γίνεται ενοχλητικό ξεπερνώντας τα όρια, να διακρίνουν τον σχολικό εκφοβισμό, να μάθουν πώς πρέπει να αντιδρούν καθώς και πότε κρίνεται απαραίτητο να ζητούν βοήθεια και από ποιον. Αρχικά, αφού αναγνώστηκε το βιβλίο, οι μαθητές/τριες κλήθηκαν να το αναπαράγουν με δικά τους λόγια καθώς και να απαντήσουν σε ερωτήσεις της Εκπαιδευτικού. Στη συνέχεια, αναλύθηκε περαιτέρω το βιβλίο με σκοπό την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης των μαθητών/τριών, την διεύρυνση των διαπολιτισμικών αξιών και δεξιοτήτων (ενσυναίσθηση, αποδοχή διαφορετικότητας κτλ) καθώς και των κοινωνικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων. Στη συνέχεια έγραψαν μόνοι τους το δικό τους ποίημα για τον Ορφέα αναπαράγοντας έτσι την ιστορία του βιβλίου. Επίσης, εικονογράφησαν το βιβλίο αναλαμβάνοντας ο καθένας / η καθεμία ατομικά από μία εικόνα-στιγμιότυπο του βιβλίου.
Τέλος, με τη βοήθεια των Νέων Τεχνολογιών και με δωρεάν λογισμικά, δημιούργησαν το δικό τους βίντεο για το βιβλίο. Για τη μελοποίηση των στίχων και τη δημιουργία του τραγουδιού χρησιμοποιήθηκε το online δωρεάν λογισμικό SUNO. Για τη δημιουργία του βίντεο χρησιμοποιήθηκε το δωρεάν λογισμικό CANVA.
Υπεύθυνη εκπαιδευτικός: Ελένη Δούλη ΠΕ70
«Δώσε ένα βιβλίο σε ένα παιδί και αλλάζεις τον κόσμο. Με κάποιο τρόπο ακόμα και το σύμπαν» Neil deGrasse Tyson
Ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας Παιδικού Βιβλίου (2 Απριλίου), το μάθημα της Γλώσσας μετατράπηκε σε ένα μοναδικό ταξίδι μέχρι την Κρήτη! Τη Δευτέρα 31 Μαρτίου 2025, η Δ’ τάξη είχε την τύχη να συναντηθεί διαδικτυακά με τη συγγραφέα κ. Μαρία Δασκαλάκη, στο πλαίσιο του 14ου Μαραθώνιου Ανάγνωσης στον οποίο συμμετέχουμε. Ο φετινός Μαραθώνιος, που διοργανώνεται από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, επικεντρώνεται στο θέμα της οικογένειας και μέσα από επιλεγμένα βιβλία τα παιδιά εξερευνούν διαφορετικές μορφές οικογενειακών σχέσεων, κατανοώντας ότι όταν υπάρχει αγάπη, κάθε δυσκολία μπορεί να ξεπεραστεί. Ανάμεσα στα βιβλία που μελετήσαμε, ξεχωριστή θέση είχε «Η θεία Πορτοκαλένια και το όρος Τουπουνγκάτο».
Οι μαθητές και οι μαθήτριες είχαν διαβάσει το βιβλίο, αναλύοντας τα πιο ενδιαφέροντα σημεία, διατυπώνοντας ερωτήματα και κάνοντας υποθέσεις για την εξέλιξη της ιστορίας. Το βιβλίο αφηγείται τις φανταστικές περιπέτειες της θείας Πορτοκαλένιας, μιας χαρισματικής γυναίκας με πορτοκαλί μαλλιά, που ταξιδεύει ασταμάτητα και παρασύρει τον ανιψιό της σε μαγικούς προορισμούς. Από το διάστημα μέχρι ηφαιστειογενή τοπία, η θεία Πορτοκαλένια προσφέρει απλόχερα τη φαντασία και την περιέργεια για τον κόσμο. Όμως, πάντα υπάρχει κάποιος που προσπαθεί να προσγειώσει τα όνειρα…
Λίγες μέρες πριν από τη διαδικτυακή συνάντηση, οι μαθητές/τριες προετοίμασαν ερωτήσεις για τη συγγραφέα, θέλοντας να μάθουν περισσότερα για την ιστορία του βιβλίου, την έμπνευσή της και τη συγγραφική της διαδρομή, ενώ την ημέρα της σύνδεσης μετρούσαν αντίστροφα! Και δεν είχαν άδικο …η συγγραφέας με την αμεσότητα και την ειλικρίνεια στα λόγια της, το πετυχημένο χιούμορ και την προθυμία να απαντήσει σε κάθε είδους ερώτηση μαγνήτισε τα παιδιά που δεν ήθελαν να τελειώσει η συνάντηση! Έμαθαν τόσα πολλά. Από το ποια είναι όντως η θεία Πορτοκαλένια, πόσο καιρό έγραφε την ιστορία, με ποια αφορμή το έγραψε, μέχρι πότε έγραψε για πρώτη φορά βιβλίο, ποιο φαγητό της αρέσει, ποια είναι η αγαπημένη της ώρα να γράφει και …αν έχει κατοικίδιο.
Ήταν μια όμορφη στιγμή η οποία γέμισε τις καρδιές των παιδιών με περισσότερη αγάπη για το παιδικό βιβλίο αλλά και με μια ελπίδα. Ποια; Μα όπως είπε χαρακτηριστικά η ίδια η συγγραφέας «να πιστεύετε στα όνειρά σας ότι μπορείτε να τα αγγίξετε και τότε σίγουρα κάποια από αυτά θα τα δείτε να βγαίνουν αληθινά».
Υπεύθυνη εκπαιδευτικός: Τσακτσίρα Παρασκευή, ΠΕ70
Στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης «Η πρόληψη και η αντιμετώπιση της σχολικής βίας μέσα από τη Φιλαναγνωσία» που υλοποιεί το σχολείο μας, η Δ΄ τάξη διάβασε το βιβλίο «Το παγκάκι της φιλίας» της Wendy Meddour (Εκδόσεις Παπαδόπουλος). Πρόκειται για μια τρυφερή ιστορία που πραγματεύεται την αγωνία της μικρής Τίλυ, η οποία ανησυχεί επειδή θα ξεκινήσει σε καινούργιο σχολείο και δεν γνωρίζει κανέναν. Ο δάσκαλος της προτείνει να δοκιμάσει το Παγκάκι της Φιλίας, ένα μέρος όπου μπορεί να βρει νέους φίλους... Όμως το παγκάκι είναι ήδη πιασμένο! Έτσι ξεκινά μια αναπάντεχη και όμορφη φιλία.
Η υπόθεση του βιβλίου αποδείχτηκε πολύ ενδιαφέρουσα για τους μαθητές/-τριες, καθώς εξελίσσεται μέσα σε ένα γνώριμο περιβάλλον — το σχολείο. Αρχικά, συζητήσαμε όλα όσα μάθαμε για την ιστορία της Τίλυ και του νέου της φίλου, του Φλιντ. Στη συνέχεια, η κουβέντα απέκτησε πολύ ενδιαφέρον, καθώς αρκετά παιδιά εξέφρασαν την επιθυμία να υπάρχει κι ένα αντίστοιχο «παγκάκι φιλίας» και στο δικό μας σχολείο, για τις στιγμές που κάποιος ή κάποια αισθάνεται μόνος/-η και χρειάζεται έναν φίλο. Η ιδέα αυτή αποτέλεσε αφετηρία για τη δημιουργία ενός κολάζ με τις προτάσεις των μαθητών/-τριών: «η καρέκλα της φιλίας», «τα σκαλιά της φιλίας», «η γωνιά της φιλίας» και άλλες πρωτότυπες ιδέες.
Από τις ιδέες που καταγράφτηκαν, η τάξη μας επέλεξε τελικά να υλοποιήσει τον «Τοίχο της φιλίας». Έτσι, πλέον η αίθουσα κοσμείται από έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο στον τοίχο, πάνω στον οποίο έχουν τοποθετηθεί χαρτονένιες θήκες, μία για κάθε μαθητή/-τρια, με το όνομά τους. Στις θήκες αυτές οι μαθητές/-τριες ανταλλάσσουν σύντομα, θετικά και ενθαρρυντικά σημειώματα, δημιουργώντας έτσι έναν χώρο αποδοχής, χαράς και στήριξης μέσα στην τάξη μας. Κάπως έτσι λοιπόν, αβίαστα και —το σημαντικότερο— με πρωτοβουλία των ίδιων των παιδιών, η Δ΄ τάξη απέκτησε μια ακόμη καθημερινή συνήθεια που συμβάλλει στην πρόληψη της σχολικής βίας και στην ενίσχυση της φιλίας και της αλληλεγγύης. Ήταν μια όμορφη μέρα...
Υπεύθυνη εκπαιδευτικός: Τσακτσίρα Παρασκευή, ΠΕ70
Η ιδέα ξεκίνησε από τα ίδια τα παιδιά, κατά τη διάρκεια του μαθήματος της Μελέτης Περιβάλλοντος, στην ενότητα «Η φύση είναι το σπίτι μας» και πιο συγκεκριμένα στο μάθημα "Διαδρομές της γύρης, ταξίδια των σπόρων. O πολλαπλασιασμός των φυτών". Οι μαθητές και οι μαθήτριες, χωρισμένοι σε ομάδες, φύτεψαν φακές σε κύπελλα από γιαούρτι και για μερικές εβδομάδες μετρούσαν το ύψος τους, καταγράφοντας με ενθουσιασμό την εξέλιξη σε ατομικά ντοσιέ.
Η δράση αυτή συνδέθηκε δημιουργικά και με τα Μαθηματικά (μάθημα 6: Οργάνωση δεδομένων και πληροφοριών), όπου τα παιδιά έμαθαν τρόπους αποτύπωσης δεδομένων (ραβδόγραμμα, σημειόγραμμα, εικονογράμμα). Με δική τους πρόταση, συγκέντρωσαν τις μετρήσεις από το ύψος της φακής και τις παρουσίασαν σε ραβδόγραμμα, ενώ κάποια παιδιά σκέφτηκαν να δημιουργήσουν σύντομες ερωτήσεις για τους/τις συμμαθητές/-τριες και να καταγράψουν τις απαντήσεις τους επίσης σε ραβδόγραμμα.
Έτσι, μέσα από αυτή τη μικρή αλλά ουσιαστική δράση, τα παιδιά ανέλαβαν πρωτοβουλία, συνεργάστηκαν, παρατήρησαν τη φύση από κοντά και χρησιμοποίησαν τα Μαθηματικά στην πράξη, κάνοντας τη μάθηση μια ζωντανή εμπειρία χαράς και δημιουργίας!
Υπεύθυνη εκπαιδευτικός: Τσακτσίρα Παρασκευή, ΠΕ70
Στο πλαίσιο του φετινού σχεδίου δράσης «Η πρόληψη και η αντιμετώπιση της σχολικής βίας μέσα από τη Φιλαναγνωσία» που υλοποιεί το σχολείο μας, η Δ΄ τάξη είχε την ευκαιρία να μελετήσει το βιβλίο «Τα παπούτσια των άλλων» της Άλκηστης Χαλικιά (Εκδόσεις Ίκαρος). Η ιστορία της Ματού, που μια μέρα βρίσκει μπροστά της μια θάλασσα από παπούτσια και φτιάχνει ένα μυστικό παιχνίδι δοκιμάζοντας κάθε μέρα κι ένα διαφορετικό ζευγάρι, ενθουσίασε τα παιδιά. Ιδιαίτερα τα συγκίνησε το πώς η Ματού κατάφερε, μέσα από αυτό το παιχνίδι, να καταλάβει καλύτερα τα συναισθήματα των άλλων, ακόμη και των μεγάλων.
Μετά την ανάγνωση, τα παιδιά ακολούθησαν το παράδειγμα της ηρωίδας και άρχισαν να σχηματίζουν υποθέσεις για τους ήρωες της ιστορίας, προσπαθώντας να μπουν στη θέση τους και να αφουγκραστούν τα συναισθήματά τους —ιδιαίτερα εκείνων που βίωναν δυσκολίες ή έντονα αρνητικά συναισθήματα. Αυτή η ανάγκη για κατανόηση των συναισθημάτων των άλλων οδήγησε σε μια όμορφη δραστηριότητα: στον πίνακα γράφτηκε η φράση «Θα 'θελα να μπω στα παπούτσια του/της...» και κάθε μαθητής/-τρια συμπλήρωνε το άτομο που θα ήθελε να δει πώς νιώθει και τι σκέφτεται. Αρχικά, οι απαντήσεις ήταν ελεύθερες: πολλοί αναφέρθηκαν σε πρόσωπα από την οικογένεια ή ακόμη και σε αγαπημένα κατοικίδια, φανταζόμενοι πώς μπορεί να νιώθουν σε διαφορετικές καταστάσεις.
Στη συνέχεια, με τη διακριτική καθοδήγηση της εκπαιδευτικού, η συζήτηση επικεντρώθηκε στις σχέσεις που έχουν μέσα στην τάξη. Τα παιδιά χωρίστηκαν σε μικρές ομάδες, μίλησαν για περιστατικά που θα ήθελαν να καταλάβουν καλύτερα τα συναισθήματα συμμαθητών/-τριών τους και κατέγραψαν τις σκέψεις τους πάνω σε χρωματιστά χαρτόνια. Η δραστηριότητα άγγιξε βαθιά τα παιδιά: δημιούργησε ένα κλίμα ασφάλειας, ειλικρίνειας και αλληλοκατανόησης. Μοιράστηκαν χωρίς δισταγμό σκέψεις, απόψεις και αισθήματα για γεγονότα που τους έκαναν εντύπωση και αφορούσαν είτε τους ίδιους είτε άλλα παιδιά, και έκαναν ένα μεγάλο βήμα προς τη δημιουργία μιας τάξης όπου κυριαρχεί ο σεβασμός, η ενσυναίσθηση και η αληθινή φιλία.
Υπεύθυνη εκπαιδευτικός: Τσακτσίρα Παρασκευή, ΠΕ70